BÖLÜM 11 - TAŞIN ŞARKISI
İrfan Sahaf'tan ayrılıp Sultanahmet'in akşam kalabalığına karıştığında, Aras Kaan artık aynı adam değildi. Birkaç gün önce Cenevre'den ayrılan o rasyonel, yaslı ve şüpheci fizikçiden geriye sadece bir kabuk kalmıştı. İçindeki adam, gerçekliğin dokusunun söküldüğünü ve altından, hem hayranlık uyandıran hem de dehşet veren bir makinenin işleyişini gördüğünü hisseden biriydi. Elinde, mantığa meydan okuyan bir 'Anahtar', zihninde ise taştan daha yaşlı varlıkların fısıltıları vardı.
Görev basitti, ama bir o kadar da imkânsızdı: Yerebatan Sarnıcı'na git, ters bir Medusa başı bul ve onun 'şarkısını' dinle.
Aras, o gece otel odasında uyumadı. Bunun yerine, bir savaş hazırlığına girişti. Ama bu, silahların ve stratejilerin değil, bilginin ve zihinsel odaklanmanın bir savaşıydı. Babasının dizüstü bilgisayarını açtı ve saatlerce Yerebatan Sarnıcı hakkında bulabildiği her şeyi okudu. Turistik rehberleri, blogları, tarih makalelerini ve arkeolojik raporları taradı. Ama artık onlara bir turist veya bir akademisyen gözüyle bakmıyordu. O, bir anomali arıyordu. İdris'in verdiği ipuçlarıyla örtüşen bir aykırılık, tarihin resmi anlatımındaki bir çatlak.
Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından 6. yüzyılda yaptırılmıştı. Şehrin su ihtiyacını karşılayan dev bir rezervuardı. 336 sütundan oluşan bir yeraltı ormanı. Buraya kadar her şey normaldi. Ama detaylara indiğinde, tuhaflıklar belirmeye başladı. Sütunların çoğu, daha eski pagan tapınaklarından ve yapılarından toplanmış, devşirme malzemeydi. Bu, o dönem için normal bir uygulamaydı. Ancak iki Medusa başının, sarnıcın en ücra köşesine, birinin yan, diğerinin ise tamamen ters bir şekilde bir sütun kaidesi olarak yerleştirilmesi... Tarihçiler bunu basitçe "pratik bir çözüm" olarak açıklıyordu. Taşların boyutu kaide olmaya uygundu, pagan figürlerin ters veya yan konulması ise onların gücüne karşı bir saygısızlık, Hristiyanlığın paganizm üzerindeki zaferinin bir sembolüydü.
Aras bu açıklamaya artık inanmıyordu. İdris'in dünyasında tesadüflere ve basit pratik çözümlere yer yoktu. "Neden en uca?" diye düşündü. "Neden bu kadar güçlü bir mitolojik figürü, herkesin göreceği bir yere değil de, en az görünen, en karanlık köşeye koysunlar? Bir şeyi mühürlemek için olabilir mi? Ya da bir şeyi korumak için?" Zihninde, vizyonunda gördüğü o enerji hatları canlandı. Belki de sarnıç, şehrin altından geçen dev bir ley hattının üzerine kuruluydu. Ve Medusa başları, o hattın enerjisini düzenleyen birer transformatör, birer sigorta görevi görüyordu. Onları ters koymak, saygısızlıktan değil, enerjinin akışını 'topraklamak', yani nötralize etmek için yapılmış bilinçli bir mühendislik hamlesi olabilirdi.
Bu düşünceler, içindeki fizikçiyi hem dehşete düşürüyor hem de heyecanlandırıyordu. Bu, bilimin bittiği yerde başlayan bir tür kutsal geometriydi. Bir metafizik mühendisliği.
Ertesi gün öğleden sonra, Aras kendini hazırlamıştı. Zihnini olabildiğince sakinleştirmeye çalışarak Sultanahmet Meydanı'na yürüdü. Güneşli, canlı bir gündü. Ayasofya ve Sultanahmet Camii, gökyüzüne karşı sessiz bir güç gösterisiyle dikiliyor, turist kafileleri aralarında bir nehir gibi akıyordu. Bu canlı, parlak dünyanın hemen yanı başında, Yerebatan Sarnıcı'nın mütevazı girişi, sanki başka bir boyuta açılan bir yarıktı.
Sıraya girdi. Etrafındaki insanlar fotoğraf çekiyor, gülüşüyor, tatillerinin keyfini çıkarıyordu. Aras ise kendini onlardan fersah fersah uzakta hissediyordu. O, bir turist değildi. O, bir hacıydı ve mabedi yerin altındaydı.
Merdivenlerden aşağı inmeye başladığında, havanın değiştiğini anında hissetti. Dışarıdaki kuru sıcaklığın yerini, ıslak toprağın, yosunun ve binlerce yıllık taşın serin, nemli kokusu aldı. Her adımda, şehrin gürültüsü azaldı, yerini kendi ayak seslerinin ve duvarlardan sızan su damlalarının ritmik, yankılı sesine bıraktı. Bu, sadece fiziksel bir iniş değildi. Bu, şehrin bilinçaltına, suyun hafızasına bir yolculuktu.
Son basamağı da inip kendini sarnıcın içinde bulduğunda, bir an nefesi kesildi. Bu, insan eliyle yapılmış bir ormandı. Yüzlerce sütun, loş bir aydınlatmayla sudan yükseliyor, tavanın karanlığında kayboluyordu. Sütunların sudaki yansımaları, sanki altlarında bir başka, baş aşağı duran bir sarnıç daha varmış gibi bir sonsuzluk illüzyonu yaratıyordu. Havada, suyun şıpırtısı ve ziyaretçilerin fısıltılarının yarattığı sürekli bir uğultu vardı.
İdris'in sözleri aklında çınladı: "Su, hafızayı ve enerjiyi en iyi depolayan elementlerden biridir. O sarnıç, yüzlerce yıldır bu şehrin dualarını, korkularını, zaferlerini ve acılarını biriktiren dev bir bataryadır."
Aras şimdi bunu anlıyordu. Burası sadece bir su deposu değildi. Burası, bir duygu deposuydu. Gözlerini kapatıp bir an duraksadığında, bunu hissedebiliyordu. Sütunları yontan Bizanslı kölelerin umutsuzluğunu, şehrin surlarını savunan askerlerin yakarışlarını, fetih gününün coşkusunu, yangınların ve depremlerin dehşetini... Bütün bu anılar, suyun moleküllerinde, taşın gözeneklerinde saklıydı.
Ama bu anıların arasında başka bir şey daha vardı. Dün gece hissettiği o rahatsız edici, kötücül varlık. Parazitler. Burası, onların doğal yaşam alanıydı. Nemli, loş ve en önemlisi, güçlü, ham duygularla dolu. Ahşap yürüme platformunda ilerlerken, onların varlığını her zamankinden daha güçlü hissediyordu. Sütunların arkasındaki gölgeler, gözünün ucuyla baktığında hareket ediyor gibiydi. Suyun
damlama sesi, bazen alaycı bir kıkırdamaya dönüşüyordu. Etrafındaki turistlerin yüzlerinde, anlık bir endişe, sebepsiz bir hüzün veya ani bir öfke parıltısı gördüğünde, bunun sadece onların kendi duyguları olmadığını, bu parazitlerin onların aurasından beslendiğini fark ediyordu.
İdris'in dersini hatırladı: Korku onların yemeğidir.
Derin bir nefes aldı. Korkusunu bir kenara itti. O, buraya av olmaya değil, avlanmaya gelmişti. Elini cebine attı ve Anahtar'ın soğuk, metal yüzeyine dokundu. Bu dokunuş, ona bir tür güven verdi. O, bu karanlıkta yalnız değildi.
Sarnıcın en arkasına, kalabalığın seyreldiği köşeye doğru yürüdü. Ve sonra onları gördü. İki devasa Medusa başı. Biri yan yatırılmış, diğeri ise tamamen ters çevrilmişti. Etraflarını saran suyun içinde, sanki sonsuz bir uykudaydılar. Turistler, önlerinde durup fotoğraf çekiyor, mitolojik hikayesini okuyorlardı: "Gözlerine bakanı taşa çeviren korkunç canavar." Kimse, asıl canavarların etraflarında gezindiğini fark etmiyordu.
Aras, kalabalığın dağılmasını bekledi. Sakin bir an yakaladığında, ters Medusa başının karşısındaki bir sütuna yaslandı. Burası daha karanlık ve daha sessizdi. Etrafta sadece birkaç kişi kalmıştı. Tam zamanıydı.
Cebinden Anahtar'ı çıkardı. Dün gecekinden farklı hissediyordu. Buradaki enerjiden etkilenmiş gibi, daha soğuk ve daha canlıydı. Sanki elinde uyuyan bir hayvanı tutuyor gibiydi.
Gözlerini kapattı. İdris'in öğrettiği tekniği uyguladı. Nefes al, nefes ver. Zihnindeki gürültüyü serbest bırak. Turistlerin fısıltılarını, suyun damlamasını, kendi kalbinin atışını... hepsinin birer yaprak gibi akıp gitmesine izin ver. Zihninin merkezine, Anahtar'ın varlığını ve onun hemen ötesindeki o devasa, ters çevrilmiş taş yüzü koydu.
Yerebatan'ın merdivenlerinden yukarı çıktığında Aras bir süre dışarıdaki gün ışığına alışamadı. Sarnıcın loş kırmızısı gözlerinde kalmış, Sultanahmet'in açık gökyüzü fazla parlak görünmeye başlamıştı. İlk dürtüsü otele dönmekti. İkinci dürtüsü, hemen İdris'e gidip gördüklerini anlatmak. Üçüncüsü ise hepsinden daha güçlüydü: deneyimi tekrar etmek.
Bu son dürtü onu korkuttu.
Çünkü bilimde tekrarlanabilirlik değerlidir; fakat insanın kendi korkusunu tekrar yaşamak istemesi bilimsel merakla takıntı arasındaki çizgiyi bulanıklaştırabilirdi.
Bir kafeye oturdu. Çevresindeki insanlar telefonlarına bakıyor, fotoğraf seçiyor, çocuklarına dondurma alıyordu. Aras içinse az önce yeraltında gerçekliğin dokusu birkaç saniyeliğine esnemişti. Bu iki dünyanın aynı anda var olabilmesi tuhaftı.
Not defterini açtı ve gördüklerini kronolojik olarak yazmaya başladı. Saat. Konum. Anahtar'ın ilk tepkisi. Hissedilen sıcaklık. İşitsel algı. Görsel deformasyon. Medusa başına yaklaştıkça artan yoğunluk. Suya ilişkin belirgin etki. Fısıltıların içeriği. Nabzı hızlanmış mıydı? Evet. Solunum? Düzensiz. Panik atağa benzeyen belirtiler? Kısmen.
Sonra ayrı bir başlık açtı: ALTERNATİF AÇIKLAMALAR.
Düşük ışıkta görsel pareidolia. Sarnıç akustiğinde konuşmaların çarpıtılması. Yüksek nem ve kapalı ortamın fizyolojik etkisi. Beklenti etkisi. İdris'in önceden yönlendirmesi. Anahtar'a yüklediği anlam nedeniyle oto-suggesyon.
Liste uzadıkça kendini daha iyi hissetti.
Fakat her açıklamanın yanında çözemediği bir ayrıntı kalıyordu. Medusa taşının yakınında Anahtar'ın yüzeyinde gördüğü turkuaz parıltıyı yalnız o mu görmüştü? Yanındaki turistlerden biri o anda dönüp nesneye bakmıştı. Belki tesadüftü. Su yüzeyindeki halkalar neden hiçbir damla düşmediği hâlde bir an eşzamanlı oluşmuştu? Belki yeraltı titreşimi. Fısıltının içindeki birkaç hece neden annesinin sesine bu kadar benzemişti? Hafıza.
Aras son kelimenin altını çizdi.
Hafıza.
Zehra'nın notunda “Su yakınında tepki artıyor” yazıyordu. Cihan ise bilinç alanının bilgiyle etkileştiğini düşünüyordu. İdris, taşların ve yerlerin “iz” tutabileceğini ima etmişti.
“Su hafızası” ifadesi Aras'ın yüzünü buruşturmasına yetti. Bilimsel literatürde bu terimin ne tür sözdebilimlerle ilişkilendirildiğini biliyordu. Suyun moleküler hidrojen bağı ağı pikosaniye ölçeğinde sürekli yeniden düzenlenirdi. Bir bardak suyun mistik biçimde geçmişi sakladığını söylemek, bildiği fizik açısından anlamsızdı.
Ama belki soru yanlış kuruluyordu. Su “hatırlamıyor” olabilir, yalnızca ortamın rezonans koşullarını değiştiriyor olabilirdi. Dielektrik özellik, iyon dağılımı, akustik bağlantı, düşük frekanslı titreşimlerin iletimi...
Aras birkaç denklem karaladı. Sonra durdu. Elinde ölçüm yoktu. Deney olmadan denklem, hayal gücünün şık giydirilmiş hâli olabilirdi.
Aynı gün öğleden sonra küçük bir hırdavatçıdan şeffaf plastik şişeler, bakır tel, basit elektrotlar ve su geçirmez bir sıcaklık sensörü aldı. Otele döndüğünde iki şişeyi aynı musluk suyuyla doldurdu. Birini Anahtar'ın yanına koydu, diğerini odanın öbür ucunda bıraktı. İletkenlik ve sıcaklık değerlerini saatler boyunca kaydetti.
Sonuçta anlamlı hiçbir fark çıkmadı.
Aras garip biçimde memnun oldu. En azından evren, her baktığında ona mucize göstermiyordu.
Gece olduğunda sarnıçta kaydettiği telefon sesini kulaklıkla dinledi. Turist konuşmaları, su damlaları, ayak sesleri. Kendi hızlı nefesi. Fısıltı dediği şey kayıtta belirgin değildi.
Bu, deneyimin zihninde oluştuğuna dair güçlü bir işaret sayılabilirdi.
Tam kaydı kapatacakken son yirmi saniyeyi spektrograma çevirdi. Düşük frekans bandında düzensiz bir çizgi gördü. Muhtemelen pompa, havalandırma ya da trafik kaynaklıydı. Yine de çizginin aralıklı motifleri, CERN'deki anomali sonifikasyonunun ritmini anımsattı.
Aras ekranı büyüttü.
Kendine kızdı.
Benzerlik ararsan bulursun.
Ama dosyayı silmedi.
Sadece adını değiştirdi:
YEREBATAN_KONTROL_01.
Yerebatan’a gitmeden önce Aras kendine bir saha protokolü hazırladı. Bir turistin yapmayacağı, bir fizikçinin yapacağı şeylerdi bunlar. Çevrimdışı çalışan küçük bir ses kayıt cihazı, manyetik alan ölçebilen basit bir sensör, sıcaklık ve nem kaydı, bir de Anahtar’ın yüzey titreşimlerini yakalamak için ince piezo film.
İdris bunları görünce
- Taş sana şiir okuyacak, sen osiloskop götürüyorsun, dedi.
- Şiirin frekansı varsa kaydederim.
- Ya yoksa?
- O zaman en azından neyi kaydetmediğimi bilirim.
Sarnıcın tarihini de yeniden okudu. Roma ve Bizans dönemi su altyapısı, devşirme sütunlar, farklı başlık tipleri, Medusa kaidelerinin kökeni hakkındaki tartışmalar. İnternetteki ezoterik yorumların çoğu birbirini kaynak göstermeden tekrar ediyordu. Aras özellikle bunlardan uzak durdu. Bir iddianın etkileyici olması, doğru olma olasılığını yükseltmiyordu.
Zehra’nın notlarında ise Medusa başlarının kendisine ilişkin kesin bir tez yoktu. Annesi yalnızca, sarnıcın bulunduğu bölgede çok daha eski yapı katmanları olabileceğini ve bazı taşların yeniden kullanım öncesi akustik özelliklerinin bilinmediğini yazmıştı.
Bu ihtiyat Aras’a güven verdi.
Annesi efsaneyi veri yerine koymamıştı.
O da koymayacaktı.
Yerebatan’a “gerçeği görmek” için değil, bir hipotezi sınamak için inecekti.
Bu küçük hareket, Aras'ın hâlâ kim olduğunu gösteriyordu. İnanmıyordu. İnkâr da etmiyordu. Dosyalıyordu.